คู่มือประเมินผลการปฏิบัติงานด้านการเงิน การบัญชีของสถานศึกษา
สำหรับสถานศึกษาที่ปฏิบัติตามคู่มือการบัญชีสำหรับหน่วยงานย่อย พ.ศ. 2515
ครบ 10 ประเด็นประเมิน 100 คะแนน พร้อมเกณฑ์การประเมินและแบบฟอร์มที่เกี่ยวข้อง
สรุปโดย อาจารย์โก | Ajarnko.comสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) โดยกลุ่มตรวจสอบภายใน ได้จัดทำคู่มือแนวการประเมินผลการปฏิบัติงานด้านการเงิน การบัญชีของสถานศึกษา พ.ศ. 2567 เพื่อให้สถานศึกษาที่ใช้ระบบบัญชีหน่วยงานย่อย พ.ศ. 2515 มีแนวทางประเมินการปฏิบัติงานของตนเอง
การประเมินตนเอง (Self Assessment) ช่วยให้สถานศึกษาทบทวนระบบการบริหารเงิน การรับ–จ่าย การเก็บรักษาเงิน การจัดทำบัญชี และรายงานการเงิน เพื่อค้นหาข้อบกพร่องและนำผลมาปรับปรุงการทำงาน
🔎 ภาพรวมการประเมิน
1. เกณฑ์การประเมินทั้ง 10 ประเด็น
คู่มือกำหนดหัวข้อการประเมินด้านการเงินและบัญชี รวมคะแนนเต็ม 100 คะแนน ดังนี้
| ลำดับ | ประเด็นการประเมิน | คะแนน |
|---|---|---|
| 1 | การบริหารเงินของสถานศึกษา | 10 |
| 2 | การควบคุมเงินคงเหลือ | 20 |
| 3 | การเก็บรักษาเงิน | 5 |
| 4 | การควบคุมการรับเงิน | 10 |
| 5 | การควบคุมการจ่ายเงิน | 20 |
| 6 | การจัดทำบัญชี | 17 |
| 7 | การจัดทำรายงานการเงิน | 5 |
| 8 | การตรวจสอบรับจ่ายประจำวัน | 3 |
| 9 | การควบคุมเงินยืม | 5 |
| 10 | การควบคุมใบเสร็จรับเงิน | 5 |
| รวมคะแนนทั้งหมด | 100 | |
จะเห็นว่าการควบคุมเงินคงเหลือและการควบคุมการจ่ายเงินเป็นหัวข้อที่มีน้ำหนักสูงสุด ส่วนการจัดทำบัญชีมีน้ำหนักรองลงมา
2. เกณฑ์ระดับผลการประเมิน
ผลการประเมินช่วยให้สถานศึกษามองเห็นจุดแข็งและประเด็นที่ต้องปรับปรุง เพื่อนำไปพัฒนาระบบการปฏิบัติงานด้านการเงินและบัญชีให้มีความครบถ้วน ถูกต้อง และตรวจสอบได้
3. โรงเรียนใดอยู่ในกลุ่มเป้าหมาย?
คู่มือฉบับนี้ระบุขอบเขตสำหรับสถานศึกษาที่ปฏิบัติตามคู่มือการบัญชีสำหรับหน่วยงานย่อย พ.ศ. 2515 โดยระบุถึงสถานศึกษาในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา และสถานศึกษาในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาบางแห่งที่ใช้ระบบบัญชีดังกล่าว
ไม่ควรนำเกณฑ์ของคู่มือนี้ไปใช้กับสถานศึกษาทุกแห่งโดยไม่ตรวจสอบระบบบัญชีที่โรงเรียนใช้และแนวทางของต้นสังกัด
4. ขั้นตอนการประเมินตนเองของสถานศึกษา
ตรวจสอบความเข้าใจทั้ง 10 ประเด็น และรวบรวมกฎหมาย ระเบียบ และเอกสารอ้างอิงที่เกี่ยวข้อง
บันทึกผลการตรวจสอบการดำเนินงานในแบบ 2515-1 พร้อมข้อสังเกตที่พบ
ใช้แบบ 2515-2 ให้คะแนนตามเกณฑ์ของแต่ละหัวข้อ รวมคะแนนและพิจารณาระดับผลการประเมิน
จัดทำแบบ 2515-3 เพื่อแสดงผลคะแนนและระดับการประเมินสำหรับรายงานต้นสังกัด
ส่งเอกสารตามแนวทางของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา และนำข้อบกพร่องมาวางแผนแก้ไข
5. เจาะลึกเนื้อหาทั้ง 10 ประเด็น
1. การบริหารเงินของสถานศึกษา — 10 คะแนน
ตรวจสอบการจัดทำแผนปฏิบัติการประจำปี การกำหนดโครงการและกิจกรรมให้สอดคล้องกับภารกิจของโรงเรียน การใช้จ่ายตามแผน และการติดตามรายงานผล
- มีแผนปฏิบัติการประจำปีและได้รับความเห็นชอบ
- แผนครอบคลุมแหล่งเงินที่สถานศึกษารับผิดชอบ
- มีการควบคุมการใช้จ่ายเงินตามโครงการ
- ติดตามและรายงานผลการดำเนินงาน
2. การควบคุมเงินคงเหลือ — 20 คะแนน
ตรวจสอบความถูกต้องของเงินสด เงินฝากธนาคาร และเอกสารแทนตัวเงิน ให้ตรงกับรายงานเงินคงเหลือประจำวันและสมุดบัญชี
- มีรายงานเงินคงเหลือประจำวัน
- ยอดเงินตรงกับสมุดเงินสด
- มีตัวเงินและเอกสารแทนตัวเงินจริง
- ยอดเงินฝากตรงกับหลักฐานที่เกี่ยวข้อง
3. การเก็บรักษาเงิน — 5 คะแนน
ตรวจสอบการแต่งตั้งคณะกรรมการเก็บรักษาเงิน การตรวจนับและส่งมอบเงิน การเก็บรักษาเงินตามประเภท และการนำเงินส่งตามข้อกำหนด
4. การควบคุมการรับเงิน — 10 คะแนน
ตรวจสอบคำสั่งมอบหมายผู้รับเงิน การออกใบเสร็จรับเงิน ความครบถ้วนของข้อมูล และการบันทึกยอดรับเงินตามหลักฐาน
5. การควบคุมการจ่ายเงิน — 20 คะแนน
ตรวจสอบการจ่ายเงินตามวัตถุประสงค์ของเงินแต่ละประเภท การอนุมัติก่อนจ่าย การจ่ายตรงตัวผู้มีสิทธิ และหลักฐานการจ่ายที่ครบถ้วน
- มีอำนาจอนุมัติถูกต้อง
- จ่ายเงินตรงตามโครงการและวัตถุประสงค์
- มีใบเสร็จหรือใบสำคัญรับเงินที่ถูกต้อง
- มีหลักฐานรับรองการจ่ายตามที่ระเบียบกำหนด
6. การจัดทำบัญชี — 17 คะแนน
ตรวจสอบการบันทึกรายการในสมุดเงินสดและทะเบียนคุมเงินประเภทต่าง ๆ รวมทั้งทะเบียนคุมหลักฐานขอเบิก ทะเบียนเอกสารแทนตัวเงิน และทะเบียนเงินฝากธนาคาร
7. การจัดทำรายงานการเงิน — 5 คะแนน
ตรวจสอบรายงานเงินคงเหลือประจำวัน รายงานประเภทเงินคงเหลือ งบเทียบยอดเงินฝากธนาคาร และรายงานการรับ–จ่ายเงินรายได้สถานศึกษาประจำปีงบประมาณ
8. การตรวจสอบรับจ่ายประจำวัน — 3 คะแนน
ตรวจสอบการมอบหมายผู้ตรวจสอบรับจ่ายประจำวัน การเปรียบเทียบรายการรับและจ่ายกับหลักฐาน รวมถึงการลงลายมือชื่อรับรองความถูกต้อง
9. การควบคุมเงินยืม — 5 คะแนน
ตรวจสอบสัญญาการยืมเงิน การอนุมัติ การควบคุมลูกหนี้เงินยืม การส่งใช้เงินยืม และการติดตามเงินยืมที่ยังค้างชำระ
10. การควบคุมใบเสร็จรับเงิน — 5 คะแนน
ตรวจสอบการใช้ใบเสร็จรับเงิน การจัดทำทะเบียนคุม การแก้ไขข้อผิดพลาด การยกเลิกใบเสร็จ และรายงานการใช้ใบเสร็จรับเงินเมื่อสิ้นปีงบประมาณ
6. แบบฟอร์มการประเมินที่สำคัญ
📄 แบบ 2515-1
แบบประเมินการปฏิบัติงานด้านการเงิน การบัญชีของสถานศึกษา สำหรับตรวจสอบรายการและบันทึกผลว่า มี/ใช่ หรือ ไม่มี/ไม่ใช่ พร้อมข้อสังเกต
📊 แบบ 2515-2
แบบสรุปผลการประเมินสำหรับบันทึกค่าคะแนนแต่ละหัวข้อ รวมคะแนนเต็ม 100 คะแนน
📈 แบบ 2515-3
แบบรายงานผลการประเมิน เพื่อแสดงคะแนนรวมและระดับผลประเมิน โดยคู่มือระบุว่าข้อมูลจากแบบ 2515-2 สามารถเชื่อมโยงไปยังแบบ 2515-3 ได้อัตโนมัติในไฟล์ Excel ที่จัดทำไว้
🏢 แบบ สพท. 2515
แบบสังเคราะห์ผลการประเมินสำหรับสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ใช้สรุปภาพรวมผลการประเมินของสถานศึกษาในสังกัด
ไฟล์ PDF ฉบับนี้มีภาพตัวอย่างแบบฟอร์มต่าง ๆ แต่การใช้งานระบบคำนวณอัตโนมัติตามที่คู่มือกล่าวถึงต้องใช้ไฟล์ Excel ต้นฉบับที่รองรับสูตรและการเชื่อมโยงข้อมูล
7. การส่งรายงานตามแนวทางในคู่มือ
สำหรับสถานศึกษา
คู่มือระบุให้ส่งผลการประเมินตนเองให้สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาภายในเดือนกรกฎาคมของทุกปี ผ่านระบบสารบรรณอิเล็กทรอนิกส์ โดยใช้แบบ 2515-1 และแบบ 2515-2, 2515-3 ในรูปแบบ Excel ตามที่กำหนด
สำหรับสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา
นำผลจากสถานศึกษามาวิเคราะห์และสังเคราะห์ โดยใช้แบบ สพท. 2515 เพื่อประกอบการประเมินความเสี่ยงและจัดทำแผนการตรวจสอบภายใน ตลอดจนรายงานต่อ สพฐ. ตามกำหนดในคู่มือ
8. เอกสารและหลักฐานที่ควรเตรียม
- แผนปฏิบัติการประจำปีและรายงานโครงการ
- คำสั่งมอบหมายเจ้าหน้าที่การเงินและผู้ตรวจสอบ
- สมุดเงินสดและทะเบียนคุมเงินที่เกี่ยวข้อง
- รายงานเงินคงเหลือประจำวัน
- สมุดคู่ฝากธนาคารและ Bank Statement
- งบเทียบยอดเงินฝากธนาคาร
- ใบเสร็จรับเงินและทะเบียนคุมใบเสร็จรับเงิน
- หลักฐานการจ่ายเงินและใบสำคัญคู่จ่าย
- สัญญาการยืมเงินและทะเบียนคุมเอกสารแทนตัวเงิน
- รายงานการรับ–จ่ายเงินรายได้สถานศึกษา
✅ สรุปสำหรับผู้บริหารและเจ้าหน้าที่การเงินโรงเรียน
คู่มือฉบับนี้เป็นเครื่องมือสำหรับประเมินตนเองด้านการเงินและบัญชีของสถานศึกษาที่ใช้ระบบบัญชีหน่วยงานย่อย พ.ศ. 2515 โดยมีเกณฑ์ครอบคลุม 10 ประเด็น คะแนนเต็ม 100 คะแนน
การประเมินช่วยให้สถานศึกษาทราบประเด็นที่ดำเนินการได้ถูกต้อง และเรื่องที่ควรแก้ไขปรับปรุง โดยสามารถใช้ข้อมูลประกอบการกำกับดูแลและการวางแผนตรวจสอบภายใน
คู่มือจัดทำใน พ.ศ. 2567 โดยใช้เกณฑ์สำหรับสถานศึกษาที่ปฏิบัติตามคู่มือการบัญชีหน่วยงานย่อย พ.ศ. 2515 ก่อนนำไปใช้ในปีปัจจุบันควรตรวจสอบหนังสือสั่งการ ระบบบัญชีที่โรงเรียนใช้ กำหนดส่ง และระเบียบที่แก้ไขเพิ่มเติมกับหน่วยงานต้นสังกัด
คู่มือกลุ่มตรวจสอบภายใน สพฐ. พ.ศ. 2567
Loading PDF…
Error loading PDF. Please check the URL or file.





ใส่ความเห็น