คู่มือเรียนฟรี 15 ปี ปีงบประมาณ พ.ศ. 2569
สรุปแนวทางโครงการสนับสนุนค่าใช้จ่ายในการจัดการศึกษาตั้งแต่ระดับอนุบาลจนจบการศึกษาขั้นพื้นฐาน
ครบ 5 รายการ พร้อมตารางอัตราเงินอุดหนุนรายหัว ค่าหนังสือ อุปกรณ์ เครื่องแบบ และกิจกรรมพัฒนาคุณภาพผู้เรียน
PDF 120 หน้า | เรียบเรียงโดย อาจารย์โกสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน โดยสำนักนโยบายและแผนการศึกษาขั้นพื้นฐาน จัดทำแนวทางการดำเนินงานโครงการสนับสนุนค่าใช้จ่ายในการจัดการศึกษาตั้งแต่ระดับอนุบาลจนจบการศึกษาขั้นพื้นฐาน ปีงบประมาณ พ.ศ. 2569
เพื่อให้สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา สถานศึกษา และผู้เกี่ยวข้องใช้เป็นแนวทางบริหารงบประมาณอย่างถูกต้อง คุ้มค่า โปร่งใส และเกิดประโยชน์ต่อผู้เรียน
🔎 ภาพรวมงบประมาณเรียนฟรี 15 ปี
1. งบประมาณโครงการทั้ง 5 รายการ
| รายการ | วงเงิน (บาท) |
|---|---|
| ค่าจัดการเรียนการสอน | 24,385,825,600 |
| ค่าหนังสือเรียน | 5,057,279,100 |
| ค่าอุปกรณ์การเรียน | 2,856,065,400 |
| ค่าเครื่องแบบนักเรียน | 3,520,126,500 |
| ค่ากิจกรรมพัฒนาคุณภาพผู้เรียน | 5,480,248,100 |
| รวมทั้งหมด | 41,299,544,700 |
2. อัตราเงินอุดหนุนรายหัว พ.ศ. 2569
สำหรับนักเรียนทั่วไป ตามรายการค่าจัดการเรียนการสอน จัดสรรรายหัว ดังนี้
| ระดับการศึกษา | ภาคเรียนละ | ปีละ |
|---|---|---|
| ก่อนประถมศึกษา | 1,020 | 2,040 |
| ประถมศึกษา | 1,140 | 2,280 |
| มัธยมศึกษาตอนต้น | 2,100 | 4,200 |
| มัธยมศึกษาตอนปลาย | 2,280 | 4,560 |
เงินอุดหนุนรายหัวใช้สนับสนุนการจัดการเรียนการสอนของสถานศึกษา ไม่ใช่เงินสดที่ต้องจ่ายให้นักเรียนทุกคนโดยตรง
3. อัตราค่าอุปกรณ์ เครื่องแบบ และกิจกรรมพัฒนาผู้เรียน
| ระดับ | อุปกรณ์/ปี | เครื่องแบบ/ปี | กิจกรรม/ปี |
|---|---|---|---|
| ก่อนประถม | 290 | 325 | 570 |
| ประถม | 440 | 400 | 630 |
| ม.ต้น | 520 | 500 | 1,180 |
| ม.ปลาย | 520 | 550 | 1,260 |
| ปวช. ที่จัดโดยสถานประกอบการ | 520 | 950 | 1,260 |
ค่าอุปกรณ์เป็นยอดรวม 2 ภาคเรียน ส่วนค่าเครื่องแบบจัดสรรสำหรับภาคเรียนที่ 1/2569 และค่ากิจกรรมพัฒนาผู้เรียนเป็นเงินที่สถานศึกษาใช้จัดกิจกรรมตามแนวทาง
4. อัตราค่าหนังสือเรียนรายชั้น
ค่าหนังสือเรียนปีงบประมาณ 2569 จัดสรรแตกต่างกันตามระดับชั้น เพื่อให้สถานศึกษาจัดซื้อหนังสือเรียนสำหรับนักเรียน
| ชั้นเรียน | บาท/คน/ปี | ชั้นเรียน | บาท/คน/ปี |
|---|---|---|---|
| ก่อนประถม | 200 | ป.1 | 656 |
| ป.2 | 650 | ป.3 | 653 |
| ป.4 | 707 | ป.5 | 846 |
| ป.6 | 859 | ม.1 | 808 |
| ม.2 | 921 | ม.3 | 996 |
| ม.4 | 1,384 | ม.5 | 1,326 |
| ม.6 | 1,164 | ปวช. 1–3 (สถานประกอบการ) | 2,000 |
5. แนวทางการบริหารงบประมาณของโรงเรียน
จัดทำข้อมูลรายบุคคลในระบบ DMC ให้ถูกต้องและเป็นปัจจุบัน
เปรียบเทียบจำนวนเงินที่ได้รับกับหลักเกณฑ์การจัดสรรของแต่ละรายการ
วางแผนใช้จ่ายงบประมาณให้สอดคล้องกับภารกิจและความจำเป็นของผู้เรียน
เสนอแผนและรายการที่เกี่ยวข้องต่อคณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน และคณะกรรมการภาคี 4 ฝ่ายตามบทบาทที่กำหนด
ดำเนินการตามระเบียบ จัดทำทะเบียนคุม แยกประเภทเงินและจัดเก็บเอกสารเพื่อการตรวจสอบ
ตรวจสอบความถูกต้องของการใช้จ่าย และรายงานผลตามระบบและปฏิทินที่กำหนด
6. รายละเอียดเงินสนับสนุนแต่ละประเภท
1. เงินอุดหนุนรายหัวเพิ่มเติม (Top Up)
คู่มือกำหนดเงินรายหัวเพิ่มเติมสำหรับโรงเรียนขนาดเล็ก ได้แก่
- โรงเรียนประถมศึกษาที่มีนักเรียนไม่เกิน 120 คน เพิ่ม 500 บาท/คน/ปี
- โรงเรียนมัธยมศึกษาที่มีนักเรียนไม่เกิน 300 คน เพิ่ม 1,000 บาท/คน/ปี
- โรงเรียนขยายโอกาสที่มีนักเรียนไม่เกิน 300 คน เพิ่ม 1,000 บาท/คน/ปี เฉพาะระดับมัธยมศึกษาตอนต้น
ต้องตรวจสอบคุณสมบัติและจำนวนผู้เรียนตามหลักเกณฑ์ที่กำหนด
2. เงินปัจจัยพื้นฐานสำหรับนักเรียนยากจน
จัดสรรสำหรับนักเรียนที่ผ่านหลักเกณฑ์การคัดกรองในระดับ ป.1–ม.3
- ระดับประถมศึกษา 1,000 บาท/คน/ปี
- ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น 3,000 บาท/คน/ปี
ให้สถานศึกษารายงานข้อมูลในระบบ DMC และ CCT พร้อมจัดสรรเงินให้ผู้มีสิทธิตามขั้นตอนและหลักฐานที่กำหนด
3. ค่าอาหารนักเรียนประจำพักนอน
สำหรับนักเรียนที่เข้าเกณฑ์ของโรงเรียนประจำพักนอนตามคู่มือ อัตรา 8,000 บาท/คน/ปี ระดับประถมศึกษาและมัธยมศึกษาตอนต้น
โดยคำนวณมื้อละ 20 บาท จำนวน 2 มื้อต่อวัน รวม 200 วัน และมีหลักเกณฑ์เรื่องการอนุญาตสถานศึกษาประจำพักนอนและข้อยกเว้นเฉพาะ
4. ค่าเครื่องแบบนักเรียนเพิ่มเติม
เป็นการสนับสนุนเพิ่มเติม 1 ชุด เฉพาะผู้เรียนยากจนที่มีคุณสมบัติตามที่คู่มือกำหนด โดยอัตราเป็นดังนี้
- ก่อนประถมศึกษา 325 บาท
- ประถมศึกษา 400 บาท
- มัธยมศึกษาตอนต้น 500 บาท
- มัธยมศึกษาตอนปลาย 550 บาท
กลุ่มเป้าหมายพิจารณาจากข้อมูล DMC/CCT หรือ SET ตามประเภทสถานศึกษา และการตรวจสอบสิทธิสวัสดิการแห่งรัฐของผู้ปกครอง
5. กิจกรรมพัฒนาคุณภาพผู้เรียน
คู่มือระบุการจัดกิจกรรม 4 ด้าน ได้แก่
- กิจกรรมวิชาการ
- กิจกรรมคุณธรรม จริยธรรม ลูกเสือ เนตรนารี ยุวกาชาด หรือผู้บำเพ็ญประโยชน์
- กิจกรรมทัศนศึกษา
- กิจกรรมบริการเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร (ICT)
สำหรับกิจกรรม ICT คู่มือระบุให้ใช้จัดบริการและกิจกรรมการเรียนรู้ แต่ห้ามนำงบรายการนี้ไปจัดซื้อครุภัณฑ์คอมพิวเตอร์และอุปกรณ์ต่อพ่วง
6. การใช้เงินรายหัวและการถัวจ่าย
เงินรายหัวสามารถใช้ตามหลักเกณฑ์ที่เกี่ยวข้องในลักษณะงบบุคลากร งบดำเนินงาน และงบลงทุน โดยต้องสอดคล้องกับแผนและวัตถุประสงค์
ผู้ปกครองและนักเรียนสามารถถัวจ่ายระหว่างเงินค่าอุปกรณ์การเรียนและค่าเครื่องแบบนักเรียนตามแนวทางที่กำหนด
7. คณะกรรมการภาคี 4 ฝ่าย
คณะกรรมการประกอบด้วยผู้แทนครู ผู้แทนผู้ปกครอง ผู้แทนชุมชน และผู้แทนนักเรียน โดยมีจำนวนขั้นต่ำดังนี้
| ขนาดโรงเรียน | จำนวนขั้นต่ำ |
|---|---|
| นักเรียนไม่เกิน 300 คน | 4 คน (ฝ่ายละอย่างน้อย 1 คน) |
| นักเรียนตั้งแต่ 301 คน | 8 คน (ฝ่ายละอย่างน้อย 2 คน) |
มีบทบาทร่วมพิจารณาคัดเลือกหนังสือเรียน กิจกรรมพัฒนาคุณภาพผู้เรียน และการใช้เงินคงเหลือบางรายการตามคู่มือ
8. แบบฟอร์มที่อยู่ในภาคผนวก
- เอกสารหมายเลข 1 — แบบหลักฐานการจ่ายเงิน
- เอกสารหมายเลข 2 — แบบหลักฐานยืนยันการจัดหา
- เอกสารหมายเลข 3 — แบบรายละเอียดการโอนเงินเข้าบัญชีของผู้ปกครองหรือนักเรียน
- เอกสารหมายเลข 4 — ใบแสดงเจตจำนงบริจาคค่าเครื่องแบบหรืออุปกรณ์การเรียน
- เอกสารหมายเลข 5 — แบบขอรับเงินอุดหนุนนักเรียนยากจน
- เอกสารหมายเลข 6 — ตัวอย่างคำสั่งแต่งตั้งคณะกรรมการจ่ายเงินค่าอาหารนักเรียนประจำพักนอนในกรณีเฉพาะ
- เอกสารหมายเลข 7 — ตัวอย่างแบบหลักฐานการจ่ายเงินค่าอาหารนักเรียนประจำพักนอนในกรณีเฉพาะ
พร้อมตารางแสดงการลดค่าใช้จ่ายของผู้ปกครองและนักเรียน และเอกสารราชการอ้างอิงที่เกี่ยวข้อง
9. ปฏิทินดำเนินงานที่สำคัญ
| รายการ | กำหนดตามคู่มือ |
|---|---|
| เริ่มดำเนินการจัดซื้อหนังสือเรียน | 23 ก.พ. 2569 |
| ร้านค้าส่งหนังสือถึงโรงเรียน | ภายใน 30 เม.ย. 2569 |
| แจกหนังสือเรียนให้นักเรียน | ภายใน 18 พ.ค. 2569 |
| รายงานข้อมูล DMC รอบที่ 2 | 10 มิ.ย. 2569 |
| รายงานผลดำเนินงานรอบที่ 1 | ภายใน มิ.ย. 2569 |
| รายงานผลดำเนินงานรอบที่ 2 | ภายใน ต.ค. 2569 |
วันที่ข้างต้นเป็นกำหนดตามคู่มือปีงบประมาณ 2569 มิใช่การยืนยันว่าทุกกิจกรรมยังเปิดดำเนินการอยู่ในปัจจุบัน
✅ สรุปสำหรับผู้บริหารและครู
คู่มือเรียนฟรี 15 ปี พ.ศ. 2569 เป็นแนวทางสำคัญในการบริหารงบประมาณที่รัฐสนับสนุนให้สถานศึกษา โดยครอบคลุมค่าใช้จ่าย 5 รายการ ตั้งแต่ค่าจัดการเรียนการสอนถึงกิจกรรมพัฒนาคุณภาพผู้เรียน
การดำเนินงานต้องอาศัยข้อมูลนักเรียนที่ถูกต้อง การบริหารแบบมีส่วนร่วม การใช้จ่ายตามวัตถุประสงค์ และการเก็บหลักฐานที่ครบถ้วนเพื่อให้การใช้งบประมาณเกิดประโยชน์สูงสุดต่อผู้เรียน
ตัวเลขเป็นอัตราและเกณฑ์ตามคู่มือ สพฐ. ปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 สำหรับรอบภาคเรียนที่ 2/2568 และ 1/2569 อัตราบางรายการเป็นงบดำเนินงานของสถานศึกษา ไม่ใช่เงินที่จ่ายให้ผู้ปกครองโดยตรง การใช้สิทธิและการเบิกจ่ายต้องเป็นไปตามเงื่อนไขของแต่ละรายการและหนังสือสั่งการที่เกี่ยวข้อง
แนวทาง สพฐ. ปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 จำนวน 120 หน้า
Loading PDF…
ใส่ความเห็น